Бугарскиот INSAIT го создаде првиот модел во светот што ги „учи“ роботите да перцепираат тродимензионален простор
2025-11-033 мин.
Промени јазик: English Albania Bulgaria Romania Serbia
Историски пробив во роботиката направи Институтот за компјутерски науки, вештачка интелигенција и технологија (INSAIT) при Софискиот универзитет „Св. Климент Охридски“. Бугарските научници го создадоа SPEAR-1 – првиот од ваков вид фундаментален модел на вештачка интелигенција што им обезбедува на роботите реално тродимензионално просторно разбирање. Ова е првата слична разработка во светот што се нуди како отворена технологија, бесплатно достапна за истражувачи и компании од целиот свет, дозна BalkanEngineer.com од соопштение за медиумите на INSAIT.

Новото достигнување означува огромен чекор кон иднина во која роботите ќе можат природно да вршат интеракција со светот околу нив – во домовите, фабриките и градовите. Меѓународните медиуми веќе го одредија SPEAR-1 како европски одговор на американските гиганти кои до овој момент доминираа во оваа област. За разлика од нив, INSAIT ја отвора технологијата за глобалната научна заедница, што може да го забрза развојот на достапна и интелигентна роботика.
Моќта на SPEAR-1 се крие не само во тоа, дека е отворен модел, туку и во начинот на кој го разбира физичкиот свет. Додека повеќето постоечки системи користат дводимензионални слики, SPEAR-1 се обучува со реални тродимензионални податоци, што му овозможуваат да ги „гледа“, предвидува и анализира движењата и интеракциите меѓу објектите во просторот. Благодарение на ова, моделот бара до 20 пати помалку тренинг - податоци, но постигнува поголема точност и адаптивност од стандардните пристапи.
SPEAR-1 може да се одреди како „GPT за роботи“ - модел кој ги разбира човечките инструкции и управува различни видови машини во реални услови. Ова го прави универзална основа за идни разработки во областа на вештачката интелигенција, автономните системи и индустриската автоматизација.
Проектот е разработен од тим на INSAIT, што ги вклучува Николај Николов, Џулијано Албанезе, Сомбит Деј, Александар Јанев, проф. Љук Ван Гуул, д-р Јан-Нико Цех и д-р Данда Паудел. Со него Европа зазема водечко место во светскиот натпревар за интелигентна роботика, а Бугарија се потврдува како водечки истражувачки центар во оваа динамична технолошка област.

Извор на фотографии: INSAIT, ©Engineer BG via Canva.com