BE e përfshiu projektin e Rio Tinto për nxjerrjen e litiumit në Serbi në mesin e iniciativave strategjike

In English

Komisioni Evropian e ka klasifikuar zyrtarisht projektin “Jadar” të kompanisë multinacionale Rio Tinto për nxjerrjen e litiumit në pjesën perëndimore të Serbisë si një projekt strategjik për Bashkimin Evropian (BE) në fushën e lëndëve të para që nxirren jashtë territorit të BE-së. Këtë e mësoi BalkanEngineer.com nga njoftimi zyrtar i datës 5 qershor 2025. Ky vendim vjen në kontekstin e përpjekjeve të BE-së për të diversifikuar burimet e furnizimit me materiale kritike dhe për të forcuar qëndrueshmërinë ekonomike të bllokut.

Sipas deklaratës së Komisionit Evropian, projektet strategjike të përzgjedhura janë vlerësuar nga ekspertë të pavarur mbi bazën e kritereve mjedisore, sociale, të qeverisjes dhe teknike, në përputhje me legjislacionin e ri për lëndët e para kritike. Qëllimi kryesor është që këto projekte të jenë të favorshme reciprokisht si për BE-në, ashtu edhe për vendet e treta ku realizohen.

Projekti “Jadar”, me një vlerë të vlerësuar prej 2.36 miliardë euro, ishte pezulluar përkohësisht dy vite më parë për shkak të protestave të mëdha publike dhe shqetësimeve lidhur me ndikimin e mundshëm në mjedis. Megjithatë, qeveria serbe e rifilloi mbështetjen për projektin në vitin 2024, duke deklaruar se aktivitetet mund të nisin në vitin 2028, nëse plotësohen të gjitha kërkesat mjedisore dhe merren lejet përkatëse.

Sipas presidentit të Serbisë, Aleksandar Vuçiq, i cili tashmë në mars kishte lënë të kuptohej për një mbështetje të ardhshme evropiane, vendimi i Komisionit Evropian përbën një hap të rëndësishëm drejt thellimit të bashkëpunimit mes Serbisë dhe BE-së në sektorë strategjikë, siç është prodhimi i baterive për automjetet elektrike.

Projekti i Rio Tinto është ndër më ambiciozët në rajon dhe parashikon nxjerrjen e litiumit dhe borit – lëndë të para me rëndësi të madhe për tranzicionin e gjelbër dhe transformimin energjetik të Evropës.

Burimi i materialit fotografik: ©Engineer BG via Canva.com