Shqipëria i bashkohet Artemis Accords dhe zgjeron pjesëmarrjen në bashkëpunimin ndërkombëtar për eksplorimin e hapësirës

Shqipëria i është bashkuar Artemis Accords, nismës ndërkombëtare që përcakton parimet për eksplorimin dhe përdorimin paqësor dhe të përgjegjshëm të hapësirës. Vendi u bë pjesëmarrësi i 73-të në marrëveshje pas një ceremonie zyrtare në selinë e NASA-s në Uashington, mësoi BalkanEngineer.com nga një njoftim i agjencisë amerikane të hapësirës.

Dokumenti në emër të Shqipërisë u nënshkrua nga ministri për Evropën dhe Punët e Jashtme, Ferit Hoxha. Me anëtarësimin e saj, vendi pranon parimet e përbashkëta për aktivitetet e ardhshme civile në hapësirë, ndër të cilat transparenca e misioneve, shkëmbimi i të dhënave shkencore, ndërveprueshmëria e sistemeve, ofrimi i ndihmës në raste emergjente dhe reduktimi i mbetjeve hapësinore. Marrëveshjet përfshijnë bashkëpunimin në aktivitetet në Hënë, Mars, asteroidë dhe trupa të tjerë qiellorë.

Nisma Artemis Accords u krijua në vitin 2020 nga SHBA-ja dhe shtatë vende të tjera, në përgjigje të zgjerimit të programeve civile dhe private hapësinore. Ajo nuk përbën një marrëveshje për misione apo financime konkrete, por një kuadër të përbashkët parimesh, mbi bazën e të cilit vendet mund të zhvillojnë më pas projekte dypalëshe dhe shumëpalëshe. Temat përfshijnë gjithashtu regjistrimin e objekteve hapësinore, përdorimin e burimeve hapësinore, mbrojtjen e vendeve me rëndësi historike dhe koordinimin e aktiviteteve për të shmangur ndërhyrjet e ndërsjella.

Për Shqipërinë, anëtarësimi vjen pas hapave të parë praktikë të vendit në përdorimin e teknologjive hapësinore. Në janar 2023, Albania-1 dhe Albania-2, dy satelitë për vëzhgimin e Tokës, u vendosën në orbitë. Ata u lëshuan me një raketë Falcon 9 të SpaceX nga Qendra Hapësinore Kennedy në Florida dhe përdoren për sigurimin e të dhënave satelitore për territorin e vendit.

Shqipëria merr pjesë gjithashtu në NASA International Space Apps Challenge, ku studentë, specialistë dhe ekipe teknologjike punojnë me të dhënat e hapura shkencore të NASA-s.

Burimi i materialit fotografik: ©Engineer BG via Canva.com